Schoenen als object op schilderijen


Foto artikel Cara Kranendonk

Carla Kranendonk, beeldend kunstenaar die momenteel internationaal exposeert, staat niet alleen bekend om haar portretten van zwarte mensen maar ook om de schoenen die een grote rol spelen op deze werken. Hieronder gaat ze in op dit aspect in haar werk.

Welke rol spelen schoenen in je schilderijen en hoe is dat gekomen?
IMG_3202XS

Schoenen spelen een belangrijke rol in mijn schilderijen. Ik schilder vaak schoenen, ze staan symbool voor vrijheid; het kunnen gaan waar je maar wil, reizen, je verplaatsen van de ene naar de andere plek. Ook schilder ik schoenen om iemands eigen identiteit te benadrukken. En ze zeggen iets over smaak, stijl en status.
Op mijn reizen naar diverse landen in Afrika en Suriname zag ik met eigen ogen dat het niet voor iedereen eenvoudig is om (goede) schoenen te kunnen kopen. En ik kwam ook mensen tegen die helemaal géén schoenen droegen.
Als ik op mijn atelier aan het werk ben luister ik graag naar (reggae)muziek. Daardoor ging ik mij verdiepen in Marcus Garvey (1887-1940), een Jamaicaans politiek leider, publicist, journalist en ondernemer. Hij was één van de eerste pioniers in de strijd om burgerrechten voor de zwarte bevolking in de Verenigde Staten. Zijn droom was om alle zwarte mensen uit de Verenigde Staten en het Caribisch gebied terug naar Afrika te brengen. Hij is een grote inspiratiebron voor reggaemuzikanten en ook voor mij. Zijn portret komt regelmatig in mijn werk voor. Toen ik erachter kwam dat slaven ten tijde van de slavernij géén schoenen mochten dragen, maakte dat veel indruk op mij. Door de ideeën van Marcus Garvey bedacht ik dat, als je dan terug naar Afrika gaat, je de mooiste schoenen draagt en meeneemt.
En niet alleen schoenen! Ook sieraden en tassen. Zo staat een tas in mijn werk symbool voor persoonlijke geheimen en herinneringen die je altijd met je mee kunt dragen (slaven mochten helemaal niets persoonlijks bij zich hebben). Sieraden staan in mijn werk symbool voor wijsheid en rijkdom.

Soms zijn de schoenen losse entiteiten, de andere keer worden ze alleen gedragen door de geschilderde personages. Wanneer ontstaat het ene beeld en wanneer het andere?
Dat is nogal afhankelijk van het schilderij waarmee ik bezig ben. Soms maak ik schilderijen waar veel verschillende schoenen op staan. Op dit moment schilder ik schoenen in combinatie met tassen. Deze werken zijn met name geïnspireerd op primitieve (reclame)schilderkunst. Met schoenen kun je bij uitstek uitdrukking aan je eigen identiteit geven en je onderscheiden van de rest. Soms zit er ook een politieke boodschap in om de verschillen tussen arm en rijk aan de orde te stellen. Of soms laat het iets zien van een machtsspel tussen mannen en vrouwen. Als je tegenwoordig in grote warenhuizen rondloopt maar ook op de markt, zie je hoe belangrijk schoenen (en tassen) op dit moment zijn. Voor veel vrouwen is het een middel om te laten zien wie je bent.
Als ik grote schilderijen maak en een vrouw of man voluit schilder dan besteed ik altijd extra aandacht aan de schoenen of slippers. Meestal leef ik mij daarbij helemaal uit in allerlei kleine details zoals het toevoegen van kralen, borduurwerk en speciale kleuren. Het versieren en vervolmaken van de schoenen doe ik altijd pas als het schilderij bijna klaar is, het is dan voor mij als het ware de 'kers op de taart'.
IMG_3209XS

Ben je in dit beeld geïnspireerd door een andere kunstenaar?
Nee. Ik laat mij natuurlijk wel inspireren, bijvoorbeeld door primitieve schilderkunst, foto's, muurschilderingen en reclameborden die je in Afrika ziet en ik ben een groot liefhebber van Picasso en Matisse. Ik houd vooral van heldere kleuren en 'platte' beelden, daarmee bedoel ik dat ik geen 'diepte en perspectief' wil suggereren. En ik heb er veel plezier in om schilderkunstige oplossingen te verzinnen en toe te passen die volgens de traditionele regels niet kloppen.

Welke rol spelen schoenen in je eigen leven? Welke schoenen draag je vaak en welke nooit?
Schoenen zijn ook in mijn eigen leven belangrijk voor mij, ik draag graag mooie schoenen en of iets nou wel of niet in de mode is dat interesseert me niet zoveel, meestal val ik op vrij klassieke modellen. Ik heb een voorkeur voor schoenen met hakken en bandjes in bijzondere kleuren en van mooi materiaal gemaakt. Liever niet al te hoge hakken, want die lopen beroerd en ik vind ze al snel ordinair. In de zomer loop ik graag op slippers en ook op Birkenstock's. Die vind ik nogal onelegant maar ze lopen heerlijk en dat is ook wat waard.
Ik ga heel zorgvuldig met mijn schoenen om en laat ze ook verzolen als dat nodig is, ik doe er meestal jaren mee. Schoenen met afgesleten of beschadigde hakken vind ik heel deprimerend. Sportschoenen, sneakers of Ugg's draag ik nooit en ik vind ze ook niet mooi.


Tekst: Carla Kranendonk
Schilderij: Carla Kranendonk /Stephanie Hoppen Gallery London
www.stephaniehoppen.com