Chocoladeletters en Solidariteit

Beeld 1 Semira


In haar brief aan de koning doet Joke Hermsen een appel op de solidariteit van de Nederlander. Of eigenlijk op het fatsoen van de autochtone burger, die zich schuldig maakt aan uitsluiting en discriminatie van de allochtone medelander. Juist het onhebbelijke gedrag van de autochtoon zou de gelovige allochtoon in de armen van de radicale islam drijven. Interessante hypothese, maar is dat wel zo? Ik denk van niet.

Op 13 november werden in Parijs op volstrekt meedogenloze wijze 130 willekeurige mensen geliquideerd in naam van Allah. De aanslag werd opgeëist door de Islamitische Staat, die in een communiqué verklaarde terreur te willen zaaien in de harten van de ‘kruisvaarders’ in hun eigen thuisland. Hierop liet minister-president Rutte weten dat we nu in oorlog zijn. Dat lijkt me een feitelijke constatering, maar Hermsen doet er schamper over. Die wil polderen. Maar consensus en vredelievende oplossingen vergen  twee welwillende partijen. En die hebben we hier niet. Het gaat de Islamitische Staat erom óp te leggen, niet te overleggen.

Hermsen lijkt te menen dat de terreur van ISIS en aanverwante islamofascisten goeddeels de schuld is van het Westen.  Het is volgens haar een reactie op de Amerikaanse geopolitiek, de in de regio gevoerde oorlogen en het daardoor gecreëerde machtsvacuüm. En de aansluiting van Westerse moslims bij ISIS komt door uitzichtloosheid en discriminatie. Het is een opvatting die hardnekkig standhoudt ter linkerzijde van het politieke spectrum. Het getuigt van een extreem Eurocentrisch wereldbeeld, dat de hele brief blijft doorklinken en dat onbedoeld nogal badinerend is. Want in deze visie zijn andere landen, religies en bevolkingsgroepen slechts pionnen op het speelbord van het Westen en niet in staat tot het voeren van een geheel eigen – mogelijk snode – agenda. Daarom kunnen ze ook niet werkelijk verantwoordelijk gesteld worden. En zo blijft het Westen kampioen. Kampioen als het gaat om beschaving, en kampioen als het gaat om het kwaad. Dat is de grap. Maar zelfs een zijdelingse blik op de wereldgeschiedenis logenstraft dit: het Westen heeft geenszins het monopolie op imperialisme, onderdrukking en weerzinwekkend, grootschalig geweld.

De brief is evenveel een oproep tot solidariteit aan de autochtoon, als een aanklacht tegen diens onverdraagzaamheid. De Islamitische medemens wordt ferm aan de warme moederborst gedrukt en van hem wordt helemaal niets gevraagd. Begrip, dat zal helpen om de (al dan niet Westerse) ‘jongere’ die in Raqqa dagelijks seksslaven verkracht, homo’s van een toren gooit of de hoofden van niet-Moslims langs de weg op hekken spietst weer op het juiste pad te krijgen. All you need is love.

Als oplossing voor fundamentalisme en islamisme suggereert Hermsen een kleinschalige, lokale aanpak: de Slow-movement tegen de radicalisering. Liefde en verzoenende gebaren in plaats van oorlog en wapengekletter. Uiteraard moet ISIS de kop ingedrukt worden, en dat zal zonder geweld niet gaan. Het is niet anders. Als het om de lokale, landelijke betrekkingen gaat, is het belangrijk te beseffen dat liefde zonder wederkerigheid geen solidariteit maar liefdadigheid betreft. En dat is eveneens badinerend. We hebben hier met een volwassen, derde generatie van doen: geen sukkeltjes. Discriminatie en uitsluiting moeten stevig aangepakt, maar tornen aan de kostbare verworvenheden – zoals de vrijheid van meningsuiting en gelijkheid tussen de seksen, verworvenheden die de grondslag vormen voor onze open en vrije samenleving, is bizar en zelfs kwalijk. En toch draait Hermsens aanpak daarop uit.

Want een kern van Hermsens moederlijke plan wordt gevormd door ‘het wegnemen van onnodige kwetsuren en onbillijke vernederingen.’ Sjonge, wat zal daar nou mee bedoeld worden? Zwarte Piet, die er mogelijk vanwege de tijd van het jaar met de haren wordt bijgesleept, laat ik buiten beschouwing. Het is een belangrijke discussie, maar niet relevant voor de onderhavige kwestie. Hier gaat het onder andere om het vrije woord en de scheiding van kerk en staat. Nog geen jaar geleden werd door de strijders van dezelfde Islamitische Staat (let wel, ‘staat’) een massaslachting aangericht op de burelen van het politiek-satirische magazine Charlie Hebdo. Vanwege – in Hermsens lingo – onnodige kwetsuren. Wat is er allemaal nog meer onnodig, kwetsend, onbillijk en vernederend? Naast de moskee een kinderopvang waar vrouwen met onbedekt hoofd rondlopen? Onderwijs over de Holocaust? Seksuele voorlichting op scholen? Gemengde zwemlessen? Een opera over Aicha? Vrouwen de hand schudden? De gay-parade?

De radicale Islam (het salafisme en het wahhabisme) wordt fanatiek en met behulp van miljarden oliedollars uit Saudi Arabië en Qatar - neergeteld door het Westen, dat is wel de ironie - verspreidt onder moslims, ook in Europa. En dat sorteert effect: het fundamentalisme onder Moslims in het West-Europa, constateerde socioloog Ruud Koopmans in 2013, is geen marginaal verschijnsel. Toch blijft dit geheel en al buiten beeld in de brief van Joke Hermsen, die de koning liever op pad stuurt met chocoladeletters.

Roy Abbas, counter terrorisme analist, wijst er in een recent Huffington Post stuk op dat gematigde Moslims, hoewel zij in meerderheid gekant zijn tegen ISIS, geen protestbeweging hebben ontwikkeld tegen de radicale islam, terwijl men wel en masse de straat op gaat tegen Israël. Onmogelijk is het dus blijkbaar niet. Waarom, vraagt Abbas zich mijns inziens terecht af, zien we geen vergelijkbare acties als het om ISIS gaat? Waarom bestaat er geen BDS movement (boycott-divest-sanctions) tegen Qatar en Saudi Arabië om de druk tegen deze exporteurs en financiers van de radicale islam op te voeren? Solidariteit ja, daar hebben we het over. Maar die lijkt vooralsnog ver te zoeken als het om (een substantieel deel van) onze Moslim-medelanders en de Westerse waarden gaat. Hoe moet het dan toch met dat onderlinge vertrouwen waar Hermsen op uit is? Dat mag de seculiere Nederlander unilateraal oplossen en wel door in te binden. De al dan niet fundamentalistische gelovige, die intolerant staat tegenover vrouwen, joden en homoseksuelen wordt nergens op aangesproken. Dat is het zoete racisme van ‘lowered expectations’.

‘Spoor uw eigen landgenoten aan tot solidariteit,’ schrijft Hermsen. Maar tot die landgenoten behoren dan kennelijk niet de gelovige allochtonen. Dat is droef. Ik ben een groot voorstander van solidariteit en chocoladeletters. Maar het moet wel van twee kanten komen.


Think Isis is not Islamic? Think Again door Roy Abbas, 20 november 2015

http://www.huffingtonpost.com/roy-abbas/think-isis-are-not-islami_b_8608048.html

Tekst Semira Dallali